Uzmanlar uyardı: Oturulan konut satılarak yatırım yapılmaz

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

Vatandaşların konutlarını satarak yüksek getiri beklentisiyle alternatif yatırım araçlarına yönelmesi, piyasalardaki dalgalanmalar sonrası önemli mağduriyetlere yol açıyor.

uzmanlar, spekülatif yatırımlara karşı dikkatli olunması ihtarında bulunuyor.

Son periyotta vatandaşların oturdukları konutları satarak yüksek getiri beklentisiyle alternatif yatırım araçlarına yönelmesi, piyasalardaki dalgalanmalar sonrası önemli mağduriyetlere yol açıyor.

OTURULAN KONUT SATIŞININ TOPLUMSAL BOYUTU DA VAR

Bazı vatandaşların son yıllarda altın, kripto varlıklar ve döviz üzere yatırım araçlarının süratle yükseleceği beklentisiyle barınma gayeli sahip oldukları konutlarını elden çıkardığı fakat piyasalardaki sert dalgalanmalar sonrası bu tercihlerin telafisi güç maddi kayıplar ve önemli mağduriyetlerle sonuçlandığı görülebiliyor.

Bu tercihler, ailelerin dağılmasına bile yol açabilirken, bireylerin hem barınma hem de finansal güvenliğini birebir anda riske atan sonuçlar doğurabiliyor.

SATILAN KONUTUN GENİ ALINAMADIĞI GÖRÜLEBİLİYOR

Uzmanlar, oturulan konutun spekülatif bir yatırım aracı olarak değerlendirilmemesi gerektiğini vurgularken, konutunu satan birçok kişinin elde ettiği karla tıpkı meskeni yine satın alamadığına dikkati çekiyor.

“ALTIN VE KRİPTO VARLIKLAR ÜZERE YATIRIM ARAÇLARININ ALINMASI DAVRANIŞI GİDEREK SIKLAŞTI”

İstanbul Üniversitesi İşletme Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Ali Hepşen, AA muhabirine yaptığı açıklamada, oturulan konutu satarak altın ve kripto varlıklar üzere yatırım araçlarının alınması davranışının son devirde giderek sıklaştığını belirtti.

Hepşen, bilhassa yılbaşından bu yana altındaki süratli yükseliş sonrası “buradan sonra da devam eder” beklentisinin oluştuğunu tabir ederek, “Bu beklenti birden fazla vakit bilgiyle değil de son periyottaki fiyat hareketinin kendisiyle beslendi ve maalesef kimi olumsuz haberler gördük. Burada dikkat çeken taraf, yatırım kararının nasıl alındığı. Finansal piyasalar teoride rasyonel davranan yatırımcı varsayımı üzerine konseyi. Ancak pratikte kararlar birçok vakit bu çerçevenin dışında kalıyor. Fiyatın istikameti, kararın münasebetinin önüne geçiyor.” diye konuştu.

“EVİ SATIP TEK BİR YATIRIM ARACINA GEÇİLDİĞİNDE ÜÇ BAŞKA RİSK ALINIYOR”

Prof. Dr. Hepşen, konut ile altın ya da kriptoyu birebir düzlemde değerlendirmenin teknik olarak problemli olduğunun altını çizerek, şu ihtarlarda bulundu:

Çünkü bunların işlevleri farklı. Konut, fiyat hareketi olan bir varlık fakat tıpkı vakitte barınma muhtaçlığını karşılayan bir yapı. Likiditesi düşük, yerine koyması maliyetli ve birçok vakit gecikmeli hareket ediyor. Bu yüzden alım-satım kararı yalnızca fiyat beklentisiyle verildiğinde, risk tarifi eksik kalıyor. Konutu satıp tek bir yatırım aracına geçildiğinde aslında üç başka risk tıpkı anda alınmış oluyor. Fiyat beklentisinin gerçekleşmemesi, yanlış zamanlama ve en değerlisi geri dönüş riski. Zira elden çıkarılan varlık (konut), birebir koşullarda tekrar alınamayabilir. Türkiye’de konut fiyatlarının ve kiraların birlikte hareket ettiği devirlerde bu daha da bariz hale geliyor.

Hepşen, burada yatırım kararı üzere görünen şeyin aslında birden fazla vakit yüksek yoğunluklu bir durum alma davranışına dönüştüğünü belirterek, çeşitlendirmenin ortadan kalktığını, tüm varlığın tek bir beklentiye bağlandığını söyledi.

Bunun ardından yaşanan kaybın yalnızca finansal olmadığını ve barınma tarafında da kalıcı tesirler ortaya çıkabildiğini lisana getiren Hepşen, şunları kaydetti:

Bu tıp kararların ferdi sezgilerle yahut kısa vadeli fiyat hareketlerine bakılarak alınması, riskin yanlış tanımlanmasına yol açıyor. Bilhassa mevcut hayat tertibini direkt etkileyen süreçlerde, karar sürecinin daha sistematik ilerlemesi gerekiyor. Portföy istikrarı, risk kapasitesi ve alternatif senaryolar dikkate alınmadan yapılan süreçler, yatırım kararından çok denetimsiz risk alma davranışı haline geliyor. Bu noktada yatırımcıların, bu ölçekteki kararları tek başına almaktansa, süreci profesyonel bir çerçevede değerlendirmesi daha sağlıklı bir yaklaşım olur.

“EV SATARAK ALTIN ALINMAZ, ALTIN SATARAK KONUT ALINIR”

Gayrimenkul iktisatçısı Ahmet Büyükduman da paranın, insanların kendi işinden kazandığı bir araç olduğunu belirterek, “Kazandıklarından bir kenara konulanlarla yapılan tasarruflar evvel temel muhtaçlık olan mesken alımı için kullanılmalıdır.” dedi.

Yatırımın temel gereksinim olan konut, otomobil ve dükkan üzere varlıklar alındıktan sonra yapılması gerektiğini lisana getiren Büyükduman, şu ikazlarda bulundu:

Yatırım, daha çok kazanmak değil, kazanılmış olanların enflasyon karşısında erimesini engellemek ve bunun üzerine makul bir getiri elde etmek amacıyla yapılmalıdır. Aksi takdirde yapılan yatırım değil kumar olur. Oturulan meskeni satarak spekülatif yatırımlar yapmak acı sonuçlar ortaya çıkartır. Mesken satarak altın alınmaz, altın satarak konut alınır.

“KONUT AİLENİN ÖMÜR GÜVENCESİ”

Gayrimenkul Pazarlama ve Satış Profesyonelleri Derneği (GAPAS) Başkanı Mustafa Kemal Şahin ise son periyotta altın, kripto ve döviz üzere yatırım araçlarında yaşanan dalgalanmaların kimi vatandaşları yanlış kararlara itebildiğini belirterek, “Özellikle oturulan konutun satılarak bu çeşit enstrümanlara yönelmek son derece riskli ve birçok vakit geri dönüşü olmayan sonuçlar doğuruyor.” dedi.

Diğer yatırım araçlarından farklı olarak konutun ailenin ömür teminatı olduğunu vurgulayan Şahin, şu değerlendirmelerde bulundu:

Altın düşer, kripto yükselir, döviz dalgalanır fakat barınma gereksinimi her vakit sabittir. Bugün elindeki konutu satarak ‘daha fazla kazanırım’ niyetiyle hareket edenler, piyasa bilakis döndüğünde hem yatırımını kaybediyor hem de tekrar konut alma bahtını yitiriyor. Zira gayrimenkul piyasası uzun vadede çoklukla üst istikametli hareket eder ve satılan konutun yerine yenisini koymak her geçen gün daha güç hale gelir. Bilhassa büyükşehirlerde, örneğin İstanbul üzere arzın sonlu olduğu bölgelerde, konut fiyatları kısa vadeli dalgalanmalardan bağımsız olarak uzun vadede artış eğilimindedir.

Şahin, son devirde kendilerine de sıkça “evi satıp altına ya da kriptoya geçelim mi?” formunda soruların geldiğini aktararak, “Bu cins bir riske girilmemeli. Vatandaşlarımız oturduğu meskeni, spekülatif yarar beklentisiyle satmamalı. Yatırım yapılacaksa, bu eldeki temel ömür varlığını riske atmadan, tasarruf ziyadesiyle yapılmalı. Finansal çıkar telafi edilebilir lakin kaybedilen bir hayat sistemini yine kurmak çok daha güç ve maliyetlidir.” diye konuştu.

“VATANDAŞLARIMIZ KULAKTAN DOLMA BİLGİLER YERİNE GERÇEKÇİ TAHLİLLERE KIYMET VERMELİ”

Tüketiciler Derneği (TÜDER) Genel Başkanı Levent Küçük de vatandaşların uzmanların değerlendirmelerinin yerine kulaktan dolma ve halk ortasında dolaşan kelamlara prestij edebildiğini belirterek, şu ikazlarda bulundu:

“Bu nedenle ‘çok kazanacağım’ hırsıyla konutunu yahut aracını satarak altına ya da kriptoya koşanlara rastlıyoruz. Vatandaşlarımız bölgemizdeki ve dünyadaki siyasi ve ekonomik gelişmeleri yakından takip etmeli. Kulaktan dolma bilgiler yerine gerçekçi tahlillere ve uzmanların görüşlerine değer vermeli. Konut üzere aile için değerli olan bir yatırımın satılarak altına dönüştürülmesi çok büyük risk. Bu kapsamda vatandaşlarımızı daha sakin olmaları konusunda uyarmak istiyorum. Yatırımla ilgili birden fazla enstrümana dahil olarak riski yayabilirler.”