Aldatıcı indirim ve yapay zeka reklamlarına yeni tedbirler

BEĞENDİM

ABONE OL

News

Ticaret Bakanlığı tarafından dijitalleşmeyle birlikte daha fazla reklam ve duyuruya maruz kalan tüketicilerin aldatıcı reklamlara karşı daha aktif korunması maksadıyla Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliği’nde değişiklikler yapıldı.

Resmi Gazete’de yer alarak yürürlüğe giren yönetmelikle amaçlı reklamcılıktan yapay zeka ile oluşturulan reklamlara, toplumsal medya etkileyicileri aracılığıyla yapılan tanıtımlardan indirimli satış reklamlarına kadar birçok alanda tüketicilerin korunmasına yönelik yeni kurallar getirildi.

HEDEFLİ REKLAMCILIK UYGULAMALARINA DÜZENLEME

Tüketicilerin çevrimiçi davranışları ve ferdî datalarının tahlil edilerek belli kişi yahut kümelere özel reklam içeriklerinin sunulduğu maksatlı reklamcılık uygulamalarına ait düzenlemeler yapıldı.

Buna nazaran reklam verenler reklamın hangi kriterler kullanılarak tüketiciye gösterildiğine ve bu kriterlerin nasıl değiştirilebileceğine ait direkt ve kolay erişilebilir bilgileri tüketiciye sunmaları koşuluyla bu tıp reklam uygulamalarını gerçekleştirebilecek.

Değişiklik ile birlikte çocuklara yönelik olarak ferdî bilgilere dayalı profilleme prosedürleri kullanılarak maksatlı reklam yapılması yasaklandı.

PAYLAŞIMLARIN REKLAM OLDUĞU BELİRTİLECEK

Ayrıca kamuoyunda influencer olarak bilinen toplumsal medya etkileyicileri tarafından gerçekleştirilen paylaşımlarda rastgele bir yarar, indirimli eser yahut hizmet ya da bir aktifliğe iştirak yoluyla menfaat elde edilmesi durumunda kelam konusu paylaşımlarda açıkça reklam niteliğinin anlaşılmasını sağlayacak biçimde ‘reklam’ yahut ‘tanıtım’ ibarelerinin kullanılması mecburî hale getirildi.

Tüketicilere indirim ya da öteki bir yarar sağlanmasını bir kaideye bağlayan şartlı satış reklamları da indirimli satış reklamlarına ait kurallara tabi olacak.

İndirimli satış reklamlarında indirimin başlangıç tarihinden evvelki son 10 gün içinde uygulanan en düşük fiyat, üzeri çizilerek indirimden evvelki fiyat olarak sunulabilecektir.

Meyve ve zerzevat üzere çabuk bozulabilen mallar ile hizmetlere ait reklamlarda ise indirimli fiyattan bir evvelki fiyat temel alınacaktır.

YASA DIŞI BAHİS VE KUMAR OYUNLARINA YÖNELİK REKLAM YASAĞI

Falcı, medyum, astrolog ve benzerleri tarafından verilen hizmet reklamları ile yasa dışı bahis ve kumar oyunlarına yönelik reklam yasağı genişletilerek yasa dışı baht oyunları da yasak kapsamına alındı.

1 Ağustos 2026 tarihinde yürürlüğe girecek olan kelam konusu düzenlemelerle tüketicilerimizin daha aktif korunması sağlanacak.

TÜKETİCİ ŞİKAYETLERİNE CEVAP VERME SÜRESİ DÜŞÜRÜLDÜ

Tüketici şikayetlerinin yayımlanmasından evvel satıcı yahut sağlayıcılara açıklama yapma yahut yanıt verme hakkını kullanabilmeleri için tanınan 72 saatlik mühlet 48 saate düşürüldü.

Bu mühlet içerisinde karşılık verilmediği takdirde değerlendirmeler direkt yayımlanacak.

YAPAY ZEKA İLE OLUŞTURULAN REKLAMLAR

Reklamlarda yapay zeka teknolojileri kullanılarak beşerden ayırt edilemeyecek dijital karakterlere yer verilmesi halinde bu durumun açık, anlaşılır ve ayırt edilebilir formda belirtilmesi mecburî tutulacak.

Ayrıca gerçek bir kişinin yapay zeka teknolojileri kullanılarak oluşturulmuş dijital kopyasının bir mal yahut hizmeti şahsen deneyimlediği izlenimi verdiği ya da tavsiyede bulunduğu reklamların yapılması yasaklandı.

Çevresel beyan içeren reklamlarda ‘çevre dostu’ üzere genel içerikli kavram ve ibarelerin açıklama yapılmadan kullanılması yasaklandı.

Çevresel beyanların mal yahut hizmetlerin hayat döngüsünün hangi basamağına ait olduğunun belirtilmesi mecburî hale getirildi.

Ayrıca çevresel beyan içeren reklamlarda belirtilen sertifika ve onayların yetkili kurum ve kuruluşlardan, üniversitelerin ilgili kısımlarından yahut akredite ya da bağımsız araştırma, test ve kıymetlendirme kuruluşlarından alınan evraklar ile ispatlanması zarurî olacak.

TAKVİYE EDİCİ GIDALARA İLİŞKİN YENİ DÜZENLEMELER

Takviye edici besinlerin olağan beslenme kapsamında tüketilen besinlerin yerine geçtiği izlenimi uyandıracak formda reklamının yapılması yasaklandı.

Bu eserlerin sıhhat beyanı kapsamına giren konular hariç olmak üzere mukayeseli reklamı yapılabilecek.

Ticari reklam ve duyurularda tüketicilerin bilgi ve deneyim eksikliğinin istismar edilmesinin önlenmesi gayesiyle akademik unvanların aldatıcı ve aldatıcı formda kullanılamayacağına ait karar yönetmeliğe eklendi.

TÜKETİCİ DEĞERLENDİRMELERİNDE YENİ KRİTERLER

Satın alım sürecine ait doğrulama yapılmasının mümkün olmadığı mecralardan alınan tüketici değerlendirmeleri yayınlanamayacak.

Ayrıca değerlendirmelerin mal, hizmet, teslimat, satıcı yahut sağlayıcı üzere farklı başlıklar altında başka farklı yayınlanması durumunda bu değerlendirmelerin tümüne tıpkı alanda açık, anlaşılır, ayırt edilebilir ve çarçabuk erişilebilir formda yer verilmesi mecburî hale getirilecek.

Kaynak: Demirören Haber Ajansı (DHA)