MC1R geni sanıldığından daha fazlasını etkiliyor olabilir

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

İnsan bedenindeki birtakım genler, birinci keşfedildiklerinde düşündüğümüzden daha fazla vazifeye sahip olabilir. Bilim insanlarının uzun müddettir araştırdığı MC1R de bunlardan biri. Birinci olarak saç ve cilt rengindeki rolüyle tanımlanan bu gen, vakitle ağrı algısından güneş hassasiyetine kadar uzanan farklı başlıklarda incelenmeye başladı. Bu durum, tek bir genin bedendeki tesirlerinin sanılandan daha karmaşık olabileceğini düşündürüyor.

BİLİM İNSANLARININ DİKKATİNİ ÇEKEN GEN

MC1R geni, melanin üretiminde vazife alan genlerden biri olarak biliniyor. Melanin; saç, cilt ve göz rengini belirleyen pigmentlerin genel ismi. Bu genin kimi varyantları açık cilt, çillenme ve doğal kızıl saç üzere özelliklerle ilişkilendiriliyor.

Ancak MC1R’yi bilim insanları için değişik kılan şey sırf dış görünüş değil. Araştırmalar ilerledikçe bu genin tesirlerinin saç ve cilt renginin ötesine uzanabileceği fark edildi. Bu nedenle MC1R, son yıllarda genetik araştırmaların dikkat çeken başlıklarından biri haline geldi.

ANESTEZİ ARAŞTIRMALARINDA ÖNE ÇIKTI

MC1R ile ilgili en çok konuşulan bulgulardan biri anestezi araştırmalarından geldi. Kimi çalışmalarda doğal kızıl saçlı bireylerin muhakkak genel anesteziklere daha yüksek dozda gereksinim duyabildiği görüldü. Bu bulgu, uzun yıllardır anlatılan kimi tezlerin bilimsel olarak incelenmesine neden oldu.

Araştırmacılar daha sonra lokal anestezi ve ağrı algısıyla ilgili farklılıkları da incelemeye başladı. Birtakım çalışmalarda, MC1R varyantları taşıyan bireylerde ağrıya verilen cevabın değişebildiği görüldü. Lakin uzmanlar, bu sonuçların dikkatli yorumlanması gerektiğini belirtiyor. Elde edilen bilgiler, “anestezi bu bireylere işlemez” üzere kesin sonuçları desteklemiyor. Bunun yerine birtakım genetik farklılıkların ağrı ve anestezi cevabını etkileyebileceğine işaret ediyor.

Uzmanlara nazaran burada asıl dikkat cazibeli nokta, MC1R’nin direkt bir anestezi geni olması değil. Saç ve cilt rengiyle ilişkilendirilen bir genin hudut sistemiyle ilişkili süreçlerde de rol oynayabileceğine dair işaretler vermesi, araştırmacıların ilgisini çeken asıl bahis olarak görülüyor.

AĞRI ALGISIYLA İLİŞKİSİ ARAŞTIRILIYOR

MC1R üzerine çalışan araştırmacıların ilgisini çeken bir başka bahis da ağrı algısı. Birtakım araştırmalarda, bu genin muhakkak varyantlarını taşıyan şahıslarda sıcak ve soğuk üzere uyaranlara verilen cevapların farklılaşabildiği bildirildi.

Bu durum birinci bakışta şaşırtan görünebilir. Zira MC1R, direkt bir ağrı geni olarak tanımlanmıyor. Buna karşın kimi çalışmalar, pigment üretimiyle bağlı biyolojik yolların hudut sistemiyle beklenmedik ilişkiler kurabileceğini düşündürüyor.

Araştırmacılar ağrı algısının tek bir gen tarafından belirlenen kolay bir özellik olmadığını bilhassa vurguluyor. Bu nedenle MC1R’nin mümkün tesirleri incelense de elde edilen bulguların öbür genler ve çevresel faktörlerle birlikte kıymetlendirilmesi gerekiyor.

GÜNEŞ HASSASİYETİYLE KONTAĞI DAHA GÜÇLÜ

MC1R ile ilgili en güçlü bilimsel bulguların bulunduğu alanlardan biri cilt sıhhati. Bu genin kimi varyantları açık cilt, çillenme ve güneşte daha kolay yanma eğilimiyle ilişkilendiriliyor. Araştırmalar ayrıyeten kimi MC1R varyantlarının melanom üzere cilt kanserleri açısından da kıymetli olabileceğini gösteriyor. Uzmanlara nazaran bu alaka sırf saç ya da cilt renginden ibaret değil; genetik yapı da risk üzerinde rol oynayabiliyor.

Bilimsel açıdan bakıldığında MC1R ile ilgili en güçlü deliller ağrı yahut anestezi araştırmalarından değil, pigmentasyon ve güneş hassasiyeti alanından geliyor. Bu nedenle uzmanlar, genle ilgili en sağlam bulguların cilt sıhhatiyle alakalı başlıklarda bulunduğunu belirtiyor. Bu nedenle bilhassa açık derili, güneşte kolay yanan yahut ağır çillenme eğilimi bulunan şahısların güneşten korunmaya daha fazla dikkat etmesi öneriliyor.

MC1R HERKESİ BİREBİR HALDE ETKİLEMİYOR

MC1R ile ilgili araştırmaların kıymetli bir kısmı genetik çeşitlilik üzerinde duruyor. Zira MC1R tek tip bir yapı değil. Bu gende çok sayıda farklı varyant bulunuyor ve her varyant tıpkı etkiyi göstermiyor. Bu nedenle birebir saç rengine sahip iki kişinin genetik yapısı birebir tıpkı olmayabiliyor. Misal formda bir araştırmada görülen tesirin tüm insanlara genellenmesi de mümkün olmuyor.

MC1R üzerine yapılan çalışmaların değerli bir kısmı, insan genetiğinde tek bir genin tek bir sonuç doğurmadığını gösteriyor. Birebir gen farklı bireylerde farklı tesirlerle ilişkilendirilebiliyor ve bu durum genetik araştırmaların neden bu kadar karmaşık olduğunu da ortaya koyuyor.

Bu nedenle internette dolaşan “kızıllara anestezi işlemez” ya da “kızıllar hiç beyazlamaz” üzere kesin tabirler, bilimsel araştırmaların ortaya koyduğu tabloyu tam olarak yansıtmıyor. MC1R ile alakalı birtakım farklılıklar bulunsa da bunların her bireyde tıpkı formda görülmesi beklenmiyor.

Kaynak: Ensonhaber Haber Merkezi